Oogproblemen

Op 9 maart is Annemarie met de kinderen naar Nederland gevlogen voor verder onderzoek naar haar oogproblemen. Sinds een of twee maanden gaat haar zicht achteruit en ondanks verschillende onderzoeken in Zimbabwe is de oorzaak nog niet achterhaald.
Ondertussen heeft ze een hele reeks testen gedaan in het Oogziekenhuis Rotterdam maar tot nu toe is er nog geen diagnose. Een onzekere periode. We zullen binnenkort uitgebreider schrijven.

Mark en Annemarie

Zorg in Zimbabwe is onbetaalbaar

Door Mark

Deze maand zamelt stichting Hands & Feet geld in voor het Morgenster ziekenhuis. We zijn dankbaar voor deze ondersteuning vanuit Nederland. Neem eens een kijkje op hun website (klik op het logo)

Daar valt bijvoorbeeld te lezen dat een Rontgenfoto maar €16 kost. Toch kunnen veel patienten dat niet betalen, en een verzekering hebben ze ook niet.

Pleister op de plek

Door Annemarie

De relatie tussen dokter-patient-gezondheid is in de Zimbabwaanse context een ingewikkelde. Veel sterker dan in Nederland speelt de spirituele overtuiging een rol. En hoe lang ik hier ook zal wonen, volledig begrijpen zal ik niet. Toch is het essentieel om hier rekening mee te houden, want als een tablet niet ingenomen wordt dan werkt hij zeker niet.  Veel mensen zijn er van overtuigd dat een behandeling pas werkt als het gepaard gaat met een injectie. Je zou bijna een injectie met water geven om te zorgen dat men de tabletten ook inneemt.

Laatst voelde ik me net een traditionele genezer toen ik aan een patient met chronische pijn vanwege kanker morfinepleisters gaf. Hier is het namelijk een gebruik om kleine inkervingen te maken in de huid boven de plek van de pijn of zwelling. Als je een hele rij van deze littekens ziet, dan bestaat het probleem waarschijnlijk al geruime tijd. Morfine pleisters plak je op de huid waarna het continu het middel afgeeft. Het maakt niet uit waar je de pleister plakt, als het maar goed blijft zitten en liever niet op de dikke rughuid. Maar als je de pleister nu op het aangedane lichaamsdeel plakt, zou het dan niet beter werken? Als de patient daarin gelooft dan werkt het vast nog veel beter!

Culturele uitdagingen

Door: Annemarie

Interessant om te zien hoe mijn collega´s proberen om allerlei culturele gebruiken in ere te houden en tegelijkertijd ook hun eigen leven te leiden. Een van mijn collega´s heeft net een baby gekregen, zijn eerste. Moeder en baby worden dan geacht om de eerste weken bij haar ouders door te brengen. Daarna moeten ze naar zijn ouders om daar wat rituelen te doen voor de ´overdracht´ van de baby. Na daar nog enige tijd gebleven te zijn mogen ze bij de vader komen wonen. Alles goed en wel, maar mijn collega heeft ook geen zin om nog maanden alleen te blijven en steeds het hele land door te reizen. Dus dat wordt een compromis zoeken om toch iedereen tevreden te houden. De baby mag dan jouw zoon zijn, het is even goed een kleinkind van zijn grootouders als kind van zijn ouders. Hij is lid van een familie en daar kan je niet zomaar overheen walsen. Hoe ´modern´ je ook bent.

Een andere collega wil graag trouwen, maar hij heeft nog niet het geld bij elkaar voor de bruidschat. Dus probeert hij zo snel mogelijk geld te sparen om in ieder geval een significant eerste deel te betalen. Als hij later kinderen krijgt volgt een ander deel. En als dokter kom je natuurlijk niet weg met een paar duizend dollar, plus een goede bruidschat ben je aan je stand en je vrouw verplicht. En je hebt trouwens zelf niks in te brengen, tijdens de onderhandelingen van jouw oom met haar tante behoor je te zwijgen en daarna je portemonnee te trekken. Anders gaat het feest gewoon niet door.

En dan te bedenken dat ik voor vijf geiten weggegeven ben... Na drie zoons is daar nog helemaal niks bijgekomen. En bovendien is de jongste zoon nog geeneens fatsoenlijk voorgesteld aan de hele familie. Zijn grootouders hebben hem gelukkig al wel gezien.

Het is hier een heel gebruikelijke vraag waarom wij ervoor kiezen om onze kinderen  hier te houden. Wij zijn toch allebei druk, dan is het toch veel handiger om ze bij oma te laten?

Hoe selecteer je de juiste kandidaat in een sollicitatie?

Door Mark

In de afgelopen zes maanden hebben we als organisatie vier nieuwe dokters aangenomen. Met een beetje geluk lukte dat in slechts twee sollicitatieronden.  De eerste keer hadden we drie kandidaten uitgenodigd en kwamen er slechts twee kandidaten opdagen, de tweede keer hadden we vijf kandidaten uitgenodigd, en kwamen er vier opdagen. Terugkijkend op het proces is het wonderlijk dat twee van hen nu bij ons werken.

In de eerste sollicitatieprocedure, voor Morgenster, had ik drie dokters uitgenodigd. De dag voor de sollicitatie belden er twee af. Daardoor zat ik nog maar met een kandidaat. Daarop belde ik de kandidaat die in eerste instantie was afgevallen in de screening op basis van CV. Omdat we uiteindelijk twee posities moesten opvullen namen we beide kandidaten aan. De eerste kandidaat kwam van het Provincial Hospital in Masvingo, een ziekenhuis dat niet echt een goede reputatie heeft als het gaat op de arbeidsethos van het personeel. Ik was dus wat huiverig en probeerde erachter te komen of zijn antwoorden sociaal wenselijk waren of oprecht. Inmiddels weten we dat hij een enorme aanwinst is voor ons ziekenhuis. We hebben een parel bij de zwijnen weggehaald. De tweede kandidaat die we aannamen was alleen maar aanwezig omdat twee andere kandidaten de dag ervoor hadden afgezegd.

Voor de tweede sollicitatieronde, voor ons ziekenhuis in Gutu, wilde het bestuur dat ik alle vijf kandidaten zou uitnodigen. In principe hadden we maar een vacature op dat moment en ik wilde erg graag enige selectie toepassen om een lange middag te voorkomen. Toch nodigden we alle vijf kandidaten uit, ook die ene die toch op basis van CV geen kans maakte in mijn ogen.

Uiteindelijk bleek mijn potentiele afvaller ook nog eens recent met een drankprobleem te hebben geworsteld, volgens hem met succes. Een slechtere uitgangspositie was bijna niet voor te stellen, maar toch eindigde hij als nummer 2 in het wensenlijstje van het panel. Het was zijn en ons geluk dat we ineens toch twee dokters nodig hadden en zodoende hebben we ook hem per 1 januari aangenomen.

Ik vind het wonderlijk om te zien hoe God aanwzig is in deze belangrijke beslissingen. De God die Jozef en Daniel vanuit bijna onmogelijke posities onderkoning liet worden, is nog altijd aan het werk.

 

Zandbak

Door: Annemarie

Er valt van alles te leren in de zandbak. Bijvoorbeeld dat een kuil veel sneller vol is met een grote schep, dan met een theelepeltje.

Waarom ben ik dan met een lepeltje aan het prutsen?

Vorige week hadden we een brainstormsessie over gaten in de gezondheidszorg naar aanleiding van een uitnodiging voor projectvoorstellen van een van de donors. Welke onderwerpen laat de overheid liggen en waar willen wij op inspringen? Dit bracht ons bij lastige dilemma’s over verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg. Als wij in het gat springen van baarmoederhalskankerscreening, dan is het geen gat meer en zal de overheid minder noodzaak voelen om daar een programma voor te ontwikkelen en middelen voor beschikbaar te stellen. Maar als we het niet doen dan zal dit gat waarschijnlijk nog geruime tijd slachtoffers vergen. Als wij een echomachine kopen, zal de overheid ons er geen doneren. Als wij een HIV programma opzetten met donorgeld hoeft de overheid zich daarom niet meer druk te maken. Maar als we het niet doen is maar de vraag of er daadwerkelijk iets gaat gebeuren.

Natuurlijk is het waar dat de overheid ook beperkte middelen heeft, maar de verdeling voelt wel eens scheef. In Masvingo hebben ze de nieuwste röntgen apparatuur en willen ze zelfs een CT scan neerzetten, terwijl wij foto’s maken met een klein apparaat dat helemaal niet voor geschikt is voor zoveel foto’s. Er zijn veel meer mensen geholpen met een goede basis dan met een dure scan, zonder daarbij passende therapie mogelijkheden. Wat dan wel weer positief is, is dat ik momenteel in Masvingo getraind wordt zodat ik betere echo’s kan maken op Morgenster.

Het heeft zo zijn voor- en nadelen om een missieziekenhuis te zijn. Door de naam alleen al denkt de overheid dat wij omringt zijn met donors en daarom geen extra hulp nodig hebben. Ook de patiënten denken dat wij wel gratis kunnen helpen, we zijn toch van de kerk? Terwijl wij met dubbeltjes en kwartjes proberen rond te komen. Ik voel me er ook niet altijd prettig bij om patiënten behandeling te weigeren omdat ze geen geld hebben, maar we kunnen moeilijk iedereen gratis helpen. Dit jaar zullen we de Robin Hood tactiek gaan uitproberen; meer vragen van de rijken ten behoeve van de armen. Waarschijnlijk maar een kleine druppel op de gloeiende plaat, maar het is in ieder geval een stap.

Het voordeel van een klein lepeltje is dat je heel precies kunt werken en hoopjes zand kunt deponeren daar waar het nodig is. We blijven lobbyen voor een graafmachine, maar ondertussen gaan we gewoon door met ons schepje.

En als u nog een lepeltje in de kast heeft liggen en u wilt dat aan ons geven, dan zullen we daar dankbaar gebruik van maken.

Naar de Grote School

Door: Annemarie

Spannend, Lennard gaat nu naar de grote school. Hij was in september al vier geworden, maar we hadden het nog even uitgesteld. Op de creche is er wat meer individuele aandacht, minder grote klassen en ‘gewone’ wc’s en potjes. Bovendien, dachten we, was hij het liefst samen met zijn broertje. Maar nu was het toch tijd voor het echte werk. Met wat uitstel; de eerste dag duurde de plenaire jaaropening in de kerk me te lang en de tweede dag bedacht ik dat het beter was om eerst zijn uniform te kopen. Driemaal is scheepsrecht ; dus sinds donderdag gaat hij naar de grote school. Met veel plezier, gelukkig. Hij wil zelfs na de lunch weer terug. Dat gaat niet want schooltijden zijn van 7:15 tot 12:00. Iets vroeger opstaan dus. Ver is het niet; aan dezelfde weg als ons huis. Hij zou best zelfstandig naar school kunnen lopen, ware het niet dat er ook ezels, koeien en honden over de weg lopen.

Taal is gelukkig geen probleem meer. Hij is, evenals Jasper, redelijk vloeiend in Shona en Engels gaat ook steeds beter. Onderweg naar huis wisselen we nieuwe woorden uit. Verder krijg ik mondjesmaat wat te horen over de activiteiten op school. Dansen, zingen, buitenspelen.  Wat zouden ze nog meer doen? Ik neem aan dat er weinig geld is voor boekjes of papier en stiften. Waarschijnlijk veel plenair de juf nazeggen, niet Lennards favoriete activiteit. Toch valt het me mee dat hij het echt leuk vind op school. Ik had gedacht dat hij meer moeite zou hebben met 25 kinderen in een klein lokaaltje. We zijn trots op onze kleuter.

Wanneer het lokaaltje vol is weet ik niet. Er kan er altijd nog eentje bij. Er zijn geen wachtlijsten en van te voren aanmelden is ook onnodig. Je brengt je kind gewoon naar school, vult een formuliertje in, betaalt schoolgeld en het feest kan beginnen. De enige lastige vraag was wat zijn stam is. Ik heb maar gezegd dat hij een Vogel is, dat klopt wel ongeveer.

En onze peuter? Die gaat met een bibberend onderlipje naar de creche.