Ons verlof is goed bevallen...

Door Mark
Vanaf april zijn we op verlof in Nederland. We hebben daardoor al geruime tijd niets meer van ons laten horen. Heel binnenkort zullen we weer een nieuw bericht plaatsen, want er is genoeg gebeurd de afgelopen tijd, waaronder een gezinsuitbreiding in de persoon van Jasper.

Energie is meer dan stroom

door Annemarie

Zoals Mark al eerder schreef is niet alles stroom wat energie heet. Natuurlijk is het prettig om stroom te hebben, maar dat bepaalt het leven niet. Energie wordt door meer zaken bepaald. Onder andere zwangerschap, werk en familie.

Wat betreft het eerste, de zwangerschap, niets dan goede berichten. Ik ben veel minder vermoeid dan de eerste vier maanden aan het getrappel te merken heeft de kleine ook genoeg energie. Langzaam gaan de weken voorbij en de dag van vertrek naar Nederland komt steeds dichterbij. 5 april hopen Lennard en ik op Schiphol te staan, Mark 2 weken later. We hopen van harte dat de kleine Horst het geduld kan opbrengen om daarop te wachten.

Het tweede, werk, heeft zijn ups en downs. Ik zal blij zijn als morgenochtend mijn dienstweek er weer op zit. Hoe Herman het volgehouden heeft om een jaar lang dienst te hebben weet ik niet. Het is niet dat ik er elke nacht uitgeroepen wordt, zeker niet, maar toch moet je er altijd op bedacht zijn. En deze week kwam het onhandig uit dat Mark een groot deel van de tijd uithuizig was. Met Lennard thuis wip je toch iets minder makkelijk langs het ziekenhuis. Ik heb zelfs een aantal keer een patiënt staan onderzoeken terwijl Lennard over mijn rug meekeek. Hij wilde niet achterblijven bij de verpleging en ach, hij zat wel lekker daar. Wees gerust, geen van enge ziekten verdachte patiënten.
Ondertussen ben ik er achter dat mijn hart toch vooral op de verlos- en kinderafdeling ligt. Ook breuken en wonden trekken me wel. Daarentegen is interne geneeskunde echt niet mijn ding. Vaak zo ongrijpbaar, uitzichtloos, machteloos. Elke dag lopen we er weer tegen aan dat verder onderzoek niet mogelijk is of niet te betalen door de patiënt. En zelfs als dat wel zo is dan kom je er nog niet altijd achter wat het probleem is. Daarentegen is verloskunde een mooi vak. Vrijdagmiddag de hele middag op de verloskamer gezeten, alle mogelijke complicaties langs zien komen, niet allemaal met goede afloop, vermoeiend, maar ik doe niets liever dan me volledig inzetten voor de moeders en hun kinderen. Goed om hands-on onderwijs te kunnen geven en fijn om je handen zinvol in te zetten. Gelukkig hoefde ik me niet druk te maken om het thuisfront, want Mark was thuis en de bloemkool stond op tafel toen ik thuiskwam. Heerlijk.

Thuis dus. Prima plek om bij te komen en nooit saai met zo'n actief ventje als Lennard. Hij heeft het prima naar zijn zin hier, lekker overzichtelijk leventje, genoeg uitdaging. Hij is wat eenkennig, maar daar gaan we op verlof wel aan werken. Opa en oma zullen even moeten investeren voor ze zijn vertrouwen krijgen. Maar, beloofd, als ze het eenmaal hebben krijgen ze er heel wat voor terug!

Magetsi apedza

Door Mark

 

De titel van het bericht van 2 februari was magetsi adzoka. Je hoeft, met deze context, geen Shona speaker te zijn om een idee te krijgen wat dit betekent. De electriciteit is eraf, want we zijn weer afgesloten door ZESA. Op 2 februari was een deel van de rekening betaald, maar kennelijk moest het uitstaande deel nu ook al betaald zijn. Ik ga vandaag maar eens vragen aan de verantwoordelijke persoon, of er geen betalingsregeling is af te spreken. Overigens, om een beetje begrip te kweken voor de niet betalende bewoners van Morgenster, twee feiten:

 

1) Het salaris van een verpleegkundige is ongeveer $370. Die van ander personeel gemiddeld $200. Een gemiddelde rekening voor water + electriciteit is $30 per maand.

2) Zesa heeft in de afgelopen tijd de prijs per unit verhoogd van 10ct naar 15,9ct. Een stijging van 59%.

 

We zullen de kaarsen maar weer uit de kast halen. Jammer dat het internet niet op waxinelichtjes werkt.

Energie

Door Mark
Alle berichten lijken deze dagen over energie te gaan. Dit keer gaat het over de energie die ik zojuist kreeg aan het einde van de werkweek. We hadden een hectische week achter de rug met als trieste dieptepunt het afsluiten van electriciteit en water bij een deel van het ziekenhuis personeel. Om een lang verhaal kort te maken; mensen vertrouwden het departement niet dat de rekeningen verstuurd en hadden enorme betalingsachterstanden.

Dokter Mazanhi, de tijdelijke medisch directeur, heeft dit moeilijke karwei voortvarend aangepakt en door met iedereen persoonlijk naar het departement te gaan zijn nu de meeste plooien gladgestreken en zien mensen in dat de rekeningen correct zijn. Ze tonen meer en meer bereidheid om te betalen.

Omdat dr. Mazanhi tegen etenstijd kwam aanwaaien, bleef hij maar gelijk eten en spraken we over tal van zaken. Ik had een gerucht gehoord dat hij wilde vertrekken, maar na alles wat hij vertelde heb ik veel hoop dat we hem nog wel een jaar kunnen houden.

Wat een heerlijke energiebooster om het weekend mee in te gaan.

Magetsi adzoka

Door Mark
Deze twee woorden stonden in een sms'je van Annemarie aan mij. Ze betekenen letterlijk 'de stroom is terug', maar voor het leven van alle dag natuurlijk veel meer. Niet meer in het donker zitten, spullen uit een stinkende koelkast pakken of met de hand wassen.
Ik was erg verbaasd dat de stroom zo snel alweer aangesloten is. Ik had me al verzoend met nog een week zonder electriciteit. Wie zou de rekening van $25.000 hebben voldaan?

Thuisgekomen bleek de stroom inderdaad terug en van de hoofd van ons 'utility department' begreep ik dat de lokale pabo een bedrag van $9.000 had voorgeschoten en zowaar, de bewoners hadden ook een schamele $1.800 bijeengebracht. Kennelijk voldoende voor Zesa om ons weer voor even aan te sluiten.
Het is nu zeer de vraag welke maatregelen genomen worden om de schuld in te lopen, in plaats van te wachten tot we weer afgesloten worden. Ik merk dat ik al wat cynisch geworden ben.

Naast dat er vier dagen geen electriciteit was, ontbrak het ook aan water. Dat was dinsdagmorgen weer geregeld, maar tot mijn verdriet zag ik woensdagochtend het water 'over de straat' lopen. In een poging onze zandwegen wat begaanbaar te maken, had een gehuurde shovel een waterleiding geraakt. Woorden falen te beschrijven hoe het voelt om de ene dag mensen met veel moeite het drinkwater op hun hoofden te zien dragen, en het de volgende ochtend de zandwegen in modderstromen doen veranderen. What a waste!

Zucht, TIA: this is Africa

Ook prima leven zonder elektriciteit

Door Mark

Gistermorgen ging ik even op bezoek bij een buurman om een boek te lenen. Hij, dominee Visser en zijn vrouw, vertrekken over twee maanden definitief naar Nederland. Hun werk hier zit erop, een locale collega neemt (een deel van) het werk over. Voor ons is het dus nu nog zaak wat boeken te lenen die daarna niet meer beschikbaar zijn. Het is goed om op zulke momenten te praten over wat we geleerd hebben hier, de een aan het einde van de uitzending, de ander aan het begin.

Toen ik weer naar huis liep bleek de electriciteit weg te zijn. Een sms van een van de dokters vertelde me dat de Zesa (het nutsbedrijf) de missie had afgesloten omdat de rekening te hoog is opgelopen. Het ziekenhuis, welke een aparte meter heeft, is nu de enige die nog electriciteit heeft. Omdat dit op zaterdagochtend gebeurde en ik niet zie gebeuren dat een significant deel van de openstaande rekening maandag is betaald, kunnen we ons waarschijnlijk opmaken voor een weekje zonder stroom. Dus de gasflessen staan al in de auto om maandag bij te vullen, de generator is bijgevuld en alle apparatuur die niet perse aan hoeft te staan, staat uit. Ook is er dus geen internet meer.

We merken dat we ons prima kunnen redden zonder electriciteit. Alleen de koelkast willen we, via de generator, af en toe blijven voeden. En gelukkig kunnen we via onze telefoon (gprs) ook onze email af en toe controleren, dus we houden het wel een tijdje uit. Natuurlijk is het voor de mensen zonder gasflessen en generators een stuk minder eenvoudig, maar aangezien het niet regent, kan er altijd nog op houtvuur gekookt worden.

We zijn momenteel bezig om medische apparatuur aan te schaffen voor het ziekenhuis. We zijn dankbaar voor de steun die we hiervoor al hebben ontvangen. De spullen die we gaan kopen en de apparatuur die we kunnen repareren, zullen zonder twijfel helpen om levens te redden. Later hopen we hier meer over te schrijven.

Het Gewone Leven

Door Annemarie

Na vakantie, feestdagen en bezoek is het ‘gewone’  leven weer begonnen. Al moet ik zeggen dat die feestdagen niet veel verschilden van het gewone leven. De vakantie daarentegen wel;  lekker even weggeweest.

Mijn zus, Marloes, met vriendin Rineke, waren voor ruim twee weken hier op bezoek. Omdat ze allebei een paramedische achtergrond hebben was het voor hen heel interessant om het reilen en zeilen van het ziekenhuis mee te maken. Naast dat ze alle afdelingen en poli’s verkend hebben, heeft Marloes als fysiotherapeut vooral meegelopen met haar college hier en Rineke heeft als rontgenlaborante onze donkere kamer bewonderd. Helaas voor hen is December een erg rustige maand in het ziekenhuis. Het regenseizoen is begonnen en men heeft het druk op het veld. Als het enigszins kan probeert men in die tijd het ziekenhuis te vermijden; je weet nooit hoe lang ze je vasthouden en als je pech hebt lig je met de feestdagen in het ziekenhuis ipv thuis te zijn met de hele familie. Wel een nieuwe groep patienten  zijn de kinderen die uit de mangobomen vallen. In een paar bomen zitten rijpe vruchten en als je even niet goed oplet is het niet de mango die uit de boom valt, maar ben je het zelf. Dan ben je al de hele opbrengst van dat mangoseizoen wel kwijt. Niet dat we heel duur zijn, maar de foto’s en het gips moeten wel betaald worden. Daarbij komen vaak nog de kosten voor opname en anaesthesie om de botten weer recht te zetten. Gelukkig klimt Lennard nog niet in bomen, maar valgevaar is er wel. Behalve zijn bed en het aanrecht is er bijna geen plek in huis waar hij niet op of over kan klimmen.

Over klimmen gesproken; een van de weinige bergen die Zimbabwe rijk is hebben we nu op zijn kruintje gekeken. Overigens een bijzonder mooi kruintje. Met Marloes en Rineke zijn we een midweek naar de Eastern Highlands geweest. Dit deel van Zimbabwe hadden we nog niet gezien en het werd ons aangeraden als het mooiste stuk van het land. Het is inderdaad mooi: groen en heuvelachtig met om elke hoek van de weg weer een nieuw uitzicht over een vallei, waarvan de vruchtbare landbouwgrond goed gebruikt wordt. Het wordt ook wel het Engeland van Zimbabwe genoemd, omdat het klimaat er veel natter en kouder is dan in de rest van het land. Op de grens van Mozambique ligt een heuse bergketen – Chimanimani Mountains -  een schitterende plek voor een wandeling. De optimistische dame van de receptie vertelde ons dat de 6 km naar de berghut maar een uurtje lopen zou zijn. Een grove onderschatting; de tocht verliep namelijk meer verticaal dan horizontaal. Gelukkig wisten we dat niet van te voren, anders had me de combinatie van grieperig, zwanger en klimmen niet een heel mooi trio geleken. Nu hebben we echter genoten van een fantastische tocht door een schitterend, ruig en onontgonnen landschap.

Nadat we de gasten op de bus naar Harare hadden gezet hebben we nog een dagje genoten van het leven in de stad en zijn toen weer naar huis getogen, zodat onze tuinman alias guard OudenNieuw met zijn familie kon doorbrengen.  De feestdagen zelf zijn ons dit jaar een beetje voorbij gegaan. Kerstavond was er een dienst, maar dat leek ons niet heel geslaagd zonder licht en met stromende regen en donderend natuurgeweld. Kerstochtend kwamen we onderweg naar de kerk alleen maar mensen tegen die de andere kant op liepen; de dienst was al voorbij, bleek om 8h te zijn begonnen. Helaas had niemand ons daarvan op de hoogte gesteld. Toen ’s avonds de stroom terugkwam konden we gelukkig nog op afstand de dienst in de Marekerk meemaken. Oud en Nieuw hebben we dit jaar maar overgeslagen. Wat als handig neveneffect had, dat we Nieuwjaarsochtend om 8h uitgerust in de kerk zaten. Heel druk was het niet, iedereen die maar even de mogelijkheid heeft vertrekt naar zijn home area. Uiteraard is dat voor niemand Morgenster zelf.

Na deze korte vakantie zijn we met goede moed het nieuwe jaar begonnen. Fijn om weer bezig te kunnen zijn. Mark begint met twee dagen workshop met alle collega’s van het synodekantoor en ik begin met een dienstweek. Weinig gekke dingen tot nog toe. Eigenlijk best gezellig om ’s avonds in het ziekenhuis te komen, nog leuker als ik daadwerkelijk wat voor de patienten kan betekenen en ze niet al te ziek zijn. Helaas is dat vaak niet het geval. Schokkend hoe weinig je vaak kunt, vooral aan diagnostiek. Het komt neer op je weg zien te vinden in het donker en behandelen wat het meest voor de hand ligt of het ernstigst is. Ik merk aan mijn collega’s dat ze het heel moeilijk vinden om niks te doen, liever doorverwijzen of nog medicijnen geven, ook al weet je diep in je hart dat deze patient het niet meer gaat redden. Is ook lastig; je weet nooit 100% zeker of je het bij het rechte eind hebt. Maar wat is het nut van doorverwijzen als je bij voorbaat al weet dat de patient het niet kan betalen?  Om je geweten vrij te pleiten is een reden, maar of het de juiste is?

Terwijl ik dit typ moet ik toch heel hard lachen om Lennard die ergens onderin een doos een oude speen heeft gevonden en die nu met een dikke grijns in zijn mond heeft gestopt. Wat een vreemd gezicht; een kind met speen in zijn mond heb ik al een jaar niet gezien. Dat zal over een paar maanden wel weer veranderen als we naar Nederland komen. Nog drie maanden werken dan zullen DV Lennard en ik op het vliegtuig stappen (rond 5 april). Mark komt twee weken later, hopelijk op tijd om de nieuwe wereldburger te verwelkomen. We hebben ontzettend veel zin om familie en vrienden weer te zien en vooral om onze stoere en vrolijke boy weer aan ze voor te stellen. Het is een ontzettend grappig ventje en jammer dat niet heel de wereld daarvan kan meegenieten (ik zal wel bevooroordeeld zijn).